Serwis informacyjny
NSZZ Solidarność Enea Gorzów Wielkopolski

Prezydent RP Karol Nawrocki 27 listopada br. podpisał ustawę o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych

Ustawa dostosowuje polskie prawo do rozwiązań zawartych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 z dnia 19 października 2022 roku w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej. Zgodnie z jej postanowieniami każde państwo członkowskie, w którym wskaźnik zasięgu rokowań zbiorowych jest poniżej progu 80 %, jest zobowiązane do ustanowienia ram warunków sprzyjających rokowaniom zbiorowym.

W Polsce ten wskaźnik wynosi 13 %

W Ustawie znalazło się kilka nowości, które w zamierzeniu mają pomóc stronom w prowadzeniu rokowań zbiorowych. Wśród nich należy wymienić:

1)uproszczony proces rejestracji układów zbiorowych pracy w Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych Pracy (dalej: KEUZP). 

2)możliwość skorzystania w rokowaniach z pomocy mediatora.

3)otwarty i szeroki katalog spraw możliwych do uregulowania w układzie zbiorowym pracy.

4)możliwość zawierania układów ponadzakładowych przez co najmniej 2 pracodawców, co oznacza większą elastyczność i brak konieczności zawierania takiego układu przez organizację pracodawców.

5)rozszerzenie możliwości zawierania układów ponadzakładowych, a także uproszczenie procedury rozszerzenia ponadzakładowego układu zbiorowego pracy.

6)zapewnienie dostępu do treści układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych, zarejestrowanych w KEUZP w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej.

7)prawo wejścia na teren zakładu pracy osobom niezatrudnionym przez tego pracodawcę, działającym w celu podjęcia rokowań nad zakładowym układem zbiorowym pracy, podjęcia przygotowań do rokowań lub w celu dokonania okresowych ocen przestrzegania obowiązującego układu.

8)czas obowiązywania układu zbiorowego ma być elastyczny. Oznacza to, że strony podejmujące negocjacje będą mogły wybrać zawarcie układu na czas określony z możliwością przedłużania okresu jego obowiązywania. Możliwe będzie także zawieranie układów na czas nieokreślony.

Zgłoszenie do KEUZP będzie polegało na wprowadzeniu do systemu teleinformatycznego uproszczonych danych na formularzu elektronicznym udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw pracy. 

W KEUZP ewidencjonowane będą również określone w Ustawie porozumienia zbiorowe zawierane w drodze rokowań przez związki zawodowe oraz pracodawców, jak również protokoły dodatkowe, zmieniające postanowienia układu lub porozumienia. 

W art. 3 ust. 3 Ustawy wskazano na przykładowe sprawy, które mogą być uregulowane w układzie. Są wśród nich: wymiar i normy czasu pracy, systemy i rozkłady czasu pracy, warunki wynagradzania, godziny nadliczbowe, urlopy wypoczynkowe, bhp, polityki antymobbingowe, tworzenie zfśs, godzenie życia zawodowego z życiem prywatnym oraz zarządzanie wiekiem i aktywnym  starzeniem. 

Oczywiście zachowano przy tym konieczność stosowania względem pracownika zasady korzystności wyrażonej w art. 9 Kodeksu pracy czyli podjęte w negocjacjach ustalenia nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy.

W ustwaie bardzo ważny jest również „Plan działania na rzecz wspierania rokowań zbiorowych”, w którym należy ustalić środki, mające na celu stopniowe zwiększenie wskaźnika zasięgu rokowań zbiorowych w Polsce. To właśnie w tym dokumencie, zgodnie z intencją ustawodawcy, mogą znaleźć się ciekawe propozycje i zachęty do podejmowania przez pracodawców rokowań zbiorowych w celu zawarcia układów zbiorowych pracy.  W planie może się znaleźć wiele konkretnych rozwiązań, w szczególności w obszarze systemu bonusów dla stron zawierających umowy zbiorowe, specjalnych ulg podatkowych czy też dostępu do funduszy szkoleniowych. Pierwszy plan działania powinien zostać stworzony do końca 2025 roku.

Ustawa wprowadza kilka ciekawych mechanizmów w całym procesie promowania rokowań zbiorowych dodatkowo konieczne jest wzmocnienie partnerów społecznych, zmiana kultury organizacyjnej, zbudowanie zaufania i kultury dialogu, a także wprowadza odpowiednią edukację i promocję rokowań zbiorowych.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Ustawa w Sejmie -głosowanie

Wypowiedzenie ZUZP w ENEA SA

Ministra RPiPS ws sytuacjiw Enea SA

8.10.2025 Protest Enea SA Poznań

14.10.2025 Protest MAP Warszawa

Wiadomość tą wyświetlono 2355 razy.